1هدف: هدف از این پژوهش مقایسه احساس تعلق به مدرسه، ادراک از جو مدرسه و سرزندگی تحصیلی دانش ­آموزان پسر مقطع ابتدایی مدارس عادی و غیرانتفاعی شهر قاین بود. روش: روش این پژوهش توصیفی از نوع علی مقایسه ­ای بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان ابتدایی مدارس عادی و غیرانتفاعی شهر قاین در سال تحصیلی 1403-1402 بود. از میان جامعه آماری، تعداد 114 دانش ­آموز (57 دانش­آموز عادی و 57 دانش­آموز پسر مدارس غیرانتفاعی) به روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. به­ منظور جمع آوری داده­ های پژوهش از پرسشنامه احساس تعلق به مدرسه بری، بتی و وات (2004)، پرسشنامه ادراک از جو مدرسه وی، ردی و رودز (2007) و پرسشنامه سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (2008) استفاده شد. به ­منظور تجزیه و تحلیل داده­های پژوهش از تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) استفاده شد.  یافته ­ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده­ های پژوهش نشان داد که بین متغیرهای احساس تعلق به مدرسه، ادراک از جو مدرسه و سرزندگی تحصیلی در دانش ­آموزان مدارس غیرانتفاعی و عادی تفاوت معناداری وجود دارد (005/0p<). به­عبارت دیگر میزان احساس تعلق به مدرسه، ادراک از جو مدرسه و سرزندگی تحصیلی در دانش­آموزان غیر انتفاعی بیشتر از دانش­آموزان مدارس عادی است. نتیجه ­گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که نمرات دانش­آموزان عادی در متغیرهای مورد مطالعه نسبت به دانش­آموزان غیرانتفاعی پایین­تر است، بنابراین مدارس عادی باید آموزش­هایی را در جهت تقویت متغیرهای تحصیلی چون: احساس تعلق، ادراک جومدرسه، سرزندگی تحصیلی برای دانش­آموزان خود در نظر بگیرند.

1هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگی های عناصر چهار گانه به منظور ارائه الگوی برنامه درسی مسئله محور در درس ریاضی دوره ابتدایی بود. مشارکت کنندگان 19 نفر بودند و نمونه گیری به صورت هدفمند صورت گرفته است. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه است. الگوی برنامه درسی مسئله محور با استفاده از ویژگی های عناصر و با روش تحلیل کیفی محتوا در درس ریاضی دوره ابتدایی طراحی شد. ویژگی های شناسایی شده با روش دلفی فازی اعتباریابی و از روش آنتروپی شانون جهت پردازش داده ها استفاده گردید. براساس نتایج تحلیل، 7 مقوله اصلی شامل ویژگی های اهداف در سه سطح شناختی، نگرشی، مهارتی، محتوا، ارزشیابی، راهبرد یاددهی-یادگیری و به تعداد 46 مقوله فرعی شناسایی شدند. در بخش دلفی فازی نیز تمامی ویژگی ها با کسب مقدار فازی زدائی شده بیشتر از 7/0 تایید شدند. نتایج آنتروپی شانون مشخص کرد، ویژگی های شروع تدریس با سوال چالش برانگیز، ایجاد محیط مناسب آموزشی، نظارت مستمر بر کیفیت راهبردهای یادگیری و ارتباط با استعدادهای دانش آموزان بیشترین میزان توجه را به خود جلب و بالاترین رتبه ها را کسب و ضریب اهمیت بیشتری نسبت به سایر ویژگی ها داشته اند.

1مقدمه: مدرسه زندگی به عنوان یک سازمان یادگیرنده، محل رشد استعدادها و توانمندی­های همه­ی عناصر انسانی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق مدرسه زندگی در دوره ابتدایی تحت عنوان پیشایندهای مدرسه زندگی با روش فراترکیب انجام شد. روش ها: این پژوهش کیفی، از نظر هدف کاربردی و دارای رویکرد فراترکیب می­باشد. برای گردآوری داده­ها پژوهش­های پیشین در زمینه مدرسه زندگی بین سال­های 2021 -2000 جستجو شد. 136 مقاله در حوزه مدرسه زندگی مورد ارزیابی قرار گرفت و در نهایت 48 مقاله انتخاب و با تحلیل محتوای آن­ها ابعاد و کدهای مربوط استخراج شد. برای کنترل کیفیت مفاهیم استخراج شده از مقایسه نظر پژوهشگر با دو خبره استفاده شد و برای ارزیابی میزان توافق بین دو متخصص از شاخص کاپا استفاده ­شد. مقدار شاخص با استفاده از نرم­افزار SPSS عدد 644/0 محاسبه گردید. یافته ها: یافته­ های پژوهش در 3 مقوله، 10 مفهوم و 106 کد شناسایی و دسته­بندی شد که سه مقوله اصلی عبارتند از کیفیت منابع انسانی، عوامل درون سازمانی و معماری مدرسه. در نهایت پس از طی گام­های پژوهش الگویی از پیشایندهای مدرسه زندگی ارائه شد. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر و الگوی ارائه شده در این پژوهش می­تواند نقشه راه مناسبی در راستای ایجاد بستر مناسب برای استقرار اثربخش مدرسه زندگی باشد.

1پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی دوره­ های آموزشی برگزارشده برای معلمان براساس مدل کرک پاتریک انجام شده ­است. جامعه پژوهش، کلیه افراد شرکت­ کننده در دوره ­های آموزشی مذکور است و درنهایت، 123 نفر که در طی سال 1399-1400 در دوره ­ها شرکت کرده­اند از طریق روش نمونه ­گیری تصادفی ساده، به­ عنوان نمونه انتخاب شده ­اند. این تحقیق از حیث نحوه گردآوری داده ­ها، توصیفی، از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ کارکرد، ارزشیابی است. برای گردآوری اطلاعات در سطح اول، از فرم ارزیابی سطح واکنش، در سطح دوم و سوم برای ارزشیابی یادگیری و رفتار از پرسشنامه استفاده شده ­است. به ­منظور تجزیه و تحلیل داده­ های به ­دست ­آمده از آزمون t تک نمونه­ ای استفاده شده­است. یافته­ های تحقیق حاکی از این بود که در هر چهار سطح واکنش، یادگیری، رفتار و نتایج، اثربخشی مطلوب وجود نداشته­ است و اهم دلایل این امر، عدم انجام نیازسنجی برای دوره ­های مزکور، تسلط ­نداشتن اساتید دوره ­ها بر محتوا و روش تدریس، نداشتن توجه و معیارهای صحیح برای جذب اساتید دوره­ ها، نبود انگیزه در معلمان برای مشارکت موثر در دوره ­ها و حضور صرفا جهت دریافت گواهی و مدرک و عدم توجه به محتوای مفید و کاربردی در دوره­ ها است.

1هدف از این پژوهش طراح مدلی برای سنجش شایستگی های عمومی دانش آموزان ابتدایی با توجه به تربیت تمام ساحتی و بررسی این شایستگی ها در دانش آموزان ابتدایی از دیدگاه مدیران و معاونین مدارس بود. پژوهش حاضر از نوع طرح های آمیخته اکتشافی بوده و داده های پژوهش به دو روش کیفی (تحلیل محتوای قیاسی و مصاحبه با خبرگان) و کمی (پرسشنامه محقق ساخته بر پایه مدل پژوهش) گردآوری شد. در بخش کیفی در ابتدا با استفاده از تحلیل محتوای قیاسی با روش مایرینگ و بر اساس سند تحول بنیادین و سایر اسناد بالا دستی 5 عنصر اصلی شامل 1- شایستگی های معنوی 2- شایستگی های درون فردی- اخلاقی 3- شایستگی های فرهنگی- اجتماعی 4-شایستگی های یادگیری و 5- شایستگی های روانشناختی- جسمانی، استخراج شد و متن مصاحبه بر پایه این عناصر و در نظر گرفتن تربیت تمام ساحتی در اختیار 8 نفر از خبرگان آموزش ابتدایی قرار گرفت که به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. نتایج مصاحبه های نیمه استاندارد نشان داد که شایستگی های عمومی دانش آموزان ابتدایی دارای 8 مضمون مشترک و 182 زیرمضمون بود. در بخش کمی نیز پرسشنامه ای محقق ساخته بر پایه مدل پژوهش ساخته شد و پس از اعتباریابی آن در اختیار 70 نفر از معاونین و مدیران (از میان 205 نفر) مدارس شهرستان بوکان در سالتحصیلی 1402-1401 که به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند، قرار گرفت. در نهایت نتایج آزمون فریدمن نشان داد که عملکرد دانش آموزان در شایستگی های معنوی و درون فردی- اخلاقی مطلوب، در شایستگی های یادگیری ضعیف و در شایستگی های روانشناختی- جسمانی و فرهنگی- اجتماعی بسیار نامطلوب است.

1زمینه و هدف: هدف از این تحقیق بررسی و شناخت مولفه­ها و ابعاد مدرسه سبز به منظور طراحی و ارایه مدل مناسب می­باشد. روش کار: پژوهش حاضر با توجه به ماهیت آن به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ شیوه گردآوری داده­ها، آمیخته (کمی کیفی) است. جامعه آماری در بخش کیفی شامل (اعضا هیات علمی دانشگاه ، مدیران اداری و مالی آموزش و پرورش و معلمان و متخصصان محیط زیست و در بخش کمی تمامی معلمان زن و مرد شاغل در مدرسه ابتدایی استان مازندران بودند. در بخش کیفی 25 نفر به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند در بخش کمی هم بر اساس فرمول کوکران تعداد 296 نفر برآورد شد. ابزار گردآوری داده در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که در نیمسال تحصیلی دوم 1399-1400 از گروه نمونه مصاحبه به عمل آمد. مرحله کمّی از پرسشنامه محقق ساخته مدل مدرسه سبز در مقطع ابتدایی بر اساس مقیاس 5 درجه­ای لیکرت استفاده شد. تحلیل های آماری با کمک نرم افزارهای SPSS و LiSREL انجام شد. یافته­ ها: نتایج کمّی و کیفی پژوهش نشان داد که 8 مقوله اصلی و 16 زیر مولفه و 111شاخص برای طراحی مدارس سبز مورد نیاز است.  نتیجه‎ گیری: به طور کلی می­توان بیان کرد ایجاد مدرسه­هایی با رویکرد محیط زیستی و شبیه باغ به گونه­ای که باعث ایجاد آرامش و نشاط و آماده سازی و تربیت نسلی برای آینده و پاسخگویی به نیاز درونی دانش آموز شود امری ضروری به حساب می آید.

زمینه و هدف: ذهنیت ­ها، پیش­ فرض ­های هر فرد درباره انعطاف ­پذیری یا ثابت بودن ویژگی­ های آدمی هستند. هدف از انجام این پژوهش، تحلیل محتوای کتاب های درس فارسی دوره ابتدایی بر اساس نظریه دئوک از ذهنیت بود تا تعیین شود که ذهنیت ­ها را تا چه اندازه و چگونه به دانش ­آموزان معرفی می­کنند. روش: این پژوهش توصیفی با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. جامعه آماری شامل 6 جلد کتاب درس فارسی دوره ابتدایی، چاپ سال تحصیلی 1403-1402، بود. نمونه گیری به صورت تمام ­شمار و حجم نمونه برابر با جامعه بود. برای جمع آوری داده ­ها از فهرست ­وارسی سنجش چهار مؤلفه ذهنیت استفاده شد که روایی محتوایی آن از نظر متخصصان با روش ضریب توافق کدگذاری تأیید شد. پایایی نتایج ارزیابی با شاخص هولستی 96/0 به دست آمد. داده ها با نرم­افزار SPSS27 و آزمون x 2 تحلیل شد. یافته ­ها: تحلیل کتاب های فارسی دوره ابتدایی براساس نظریه دئوک نشان داد که تأکید بر ذهنیت­ها و مؤلفه های آن یکسان نیست و تأکید بر ذهنیت رشدیافتگی به­ طور معناداری بیشتر از ذهنیت ثابت است (001/0 p=). در مؤلفه ها، بیشترین تأکید به ترتیب بر باور به فایده تلاش، راهبرد بعد از شکست، هدف های پیشرفت، و اسناد شکست است. سیر توجه به مفهوم ذهنیت­ها در کتاب های فارسی از پایه یکم تا ششم ، برخلاف روند تحولی آن در نظریه دئوک، غیرخطی است. نتیجه­ گیری: کتاب­های فارسی دوره ابتدایی بیشتر بر ذهنیت رشدیافتگی تأکید دارند تا ذهنیت ثابت؛ با وجود این، سیر آن از پایه یکم تا ششم با روند تحولی ذهنیت در تناسب کامل نیست و در پایه ­های چهارم تا ششم، نیاز بیشتری به محتوای مشوق ذهنیت رشدیافتگی وجود دارد.

هدف از این مطالعه، عرضه الگویی مفهومی از تلفیق سبک زندگی اسلامی در برنامه درسی دوره ابتدایی و رویکرد پژوهش ازنوع استقرایی است. استراتژی پژوهش بر اساس هدف، ازنوع کاربردی و ازنظر نوع داده ها کیفی است که با روش تحلیل محتوا انجام شده است. این پژوهش ازنظر گردآوری داده ها ازنوع کتابخانه ای است که داده های آن ازطریق سندکاوی و مطالعه اسناد و مدارک گرد آمده اند. جامعه پژوهش، کتاب پانزده جلدی الگوهای رفتاری امام علی (ع)، دانشنامه قرآن و حدیث (دوره شانزده جلدی آنلاین)، و کتاب مفاتیح الحیاه را شامل می شود و به منظور نمونه گیری از شیوه هدفمند استفاده کرده ایم. پایایی براساس ضریب توافق بین دو کدگذار با ضریب 75/. و اعتبار الگو نیز برمبنای درصد توافق بین متخصصان، 33/83 درصد بود. برای تحلیل داده ها از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده و براساس یافته های پژوهش، الگوی تلفیق سبک زندگی اسلامی در برنامه درسی دوره ابتدایی به دست داده شد. این الگو دارای نه مولفه اصلی (عبادی و اعتقادی، اخلاقی، تعلیمی و تربیتی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، مدیریتی، حقوقی، و سلامتی) و هشتاد مولفه فرعی است. خداشناسی، شناخت مباحث اعتقادی، ساده زیستی، خدمت به خلق، علم اندوزی، کسب دانش کاربردی، رفتار مناسب با مردم، تربیت سیاسی مردم، توجه به کسب وکار پاک و حلال، تشویق مردم به کار و تولید، مسیولیت پذیری، رعایت حقوق اجتماع و پرهیز از حرام خواری ازجمله مولفه های فرعی ای هستند که متناسب با موضوع، ازطریق برنامه درسی قرآن، هدیه های آسمان، مطالعات اجتماعی، تفکر و پژوهش، کار و فناوری، ریاضیات و علوم تجربی می توان به آن ها دست یافت. تنظیم عناصر برنامه درسی، تجدیدنظر در محتوای فعلی و تنظیم محتوا در قالب های مختلف، و اجرا و ارزشیابی برنامه درسی متناسب با سبک زندگی اسلامی از اقدامات نهایی در الگوی تلفیق سبک زندگی اسلامی در برنامه درسی دوره ابتدایی هستند.

هدف از پژوهش حاضر، تحلیل محتوای آموزش گردشگری در کتاب های درسی دوره ابتدایی می باشد. روش مورد استفاده در تحلیل محتوای پژوهش، آنتروپی شانون بوده و واحد تحلیل صفحات (متن، پرسش ها، فعالیت ها، تصاویر) بودند که در مجموع شامل 3776 صفحه می شود. جامعه آماری پژوهش شامل 41 کتاب درسی دوره ابتدایی بوده که از این میان 35 جلد کتاب در هشت عنوان شامل کتاب فارسی (خوانداری)، فارسی (نوشتاری)، علوم تجربی، مطالعات اجتماعی، هدیه های آسمانی، قرآن، کار و فناوری و تفکر و پژوهش به عنوان نمونه انتخاب و بررسی شدند. ابزار مورد استفاده چک لیست بوده؛ روش تعیین روایی تحلیل محتوای پژوهش حاضر نیز بدین صورت بود که جهت انتخاب مولفه ها و شاخص های آموزش گردشگری از منابع در دسترس در این ارتباط استفاده شد و پس از تایید متخصصان گردشگری فهرست وارسی تحلیل محتوای نهایی در قالب چهار مولفه اصلی تهیه گردید، روایی محتوایی آن با استفاده از سی وی آر به دست آمد که برابر با 90/0 بوده است. جهت پایایی نیز پس از دو بار بررسی کتاب های درسی و به دست آوردن نتایج یکسان، جهت بررسی مولفه ها در اختیار سه ارزیاب قرار گرفت که ضریب توافق حاصل برابر با 70/0 بوده است. نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین میزان توجه و ضریب اهمیت مربوط به مولفه گردشگری «چیست» (چیستی گردشگری) و کمترین میزان توجه مربوط به مولفه گردشگر «کیست» (هویت گردشگر) بوده است؛ ضمن اینکه بیشترین فراوانی در کتاب مطالعات اجتماعی مشاهده شد.